۱. مقدمه

امروزه بیشتر مواد غذایی بسته‌بندی‌شده حاوی مواد نگهدارنده هستند. این مواد به افزایش ماندگاری غذا کمک می‌کنند و مانع از خراب شدن سریع آن می‌شوند. با اینکه استفاده از نگهدارنده‌ها سال‌هاست در صنایع غذایی رایج است، اما دانشمندان همچنان در حال بررسی تأثیر آن‌ها بر سلامت انسان هستند. نتایج یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که مصرف زیاد برخی از این مواد ممکن است با افزایش خطر ابتلا به بعضی از انواع سرطان ارتباط داشته باشد. هرچند این یافته‌ها هنوز قطعی نیستند، اما می‌توانند زنگ هشداری برای توجه بیشتر به کیفیت مواد غذایی مصرفی باشند.

۲. یافته‌های اصلی مطالعه

این پژوهش با استفاده از اطلاعات بیش از ۱۰۰ هزار نفر انجام شد. شرکت‌کنندگان طی سال‌های مختلف، جزئیات مواد غذایی مصرفی خود را ثبت کردند و پژوهشگران با بررسی این اطلاعات، میزان مصرف انواع نگهدارنده‌های غذایی را محاسبه کردند.

در ادامه، وضعیت سلامت این افراد تا سال ۲۰۲۳ میلادی پیگیری شد. در این مدت، بیش از ۴۲۰۰ نفر به سرطان مبتلا شدند. بیشتر افراد شرکت‌کننده در این مطالعه را زنان تشکیل می‌دادند.

پژوهشگران برای اینکه نتایج دقیق‌تر باشد، عواملی مانند مصرف سیگار، سابقه خانوادگی سرطان و کیفیت کلی رژیم غذایی افراد را نیز در بررسی‌های خود در نظر گرفتند.

۳. نگهدارنده‌های غذایی مرتبط با افزایش خطر سرطان

در این تحقیق، اثر ۱۷ نوع نگهدارنده غذایی بررسی شد. نتایج نشان داد که بیشتر این مواد ارتباطی با افزایش خطر سرطان ندارند، اما چند نگهدارنده رایج با افزایش احتمال ابتلا به سرطان همراه بودند.

این مواد عبارت‌اند از:

• سولفیت‌ها
• سوربات پتاسیم
• نیترات پتاسیم
• استات‌ها
• اسید استیک
• سدیم اریتوربات

افرادی که مقدار بیشتری از این مواد را مصرف می‌کردند، در مقایسه با دیگران حدود ۱۲ تا ۱۵ درصد بیشتر در معرض ابتلا به سرطان قرار داشتند.

پژوهشگران همچنین دریافتند که برخی نگهدارنده‌ها با سرطان‌های خاص ارتباط بیشتری دارند. برای مثال، مصرف بیشتر سدیم نیتریت که در سوسیس، کالباس و سایر گوشت‌های فرآوری‌شده استفاده می‌شود، با افزایش ۳۲ درصدی خطر سرطان پروستات همراه بود. همچنین مصرف بیشتر سوربات پتاسیم که در پنیر، تنقلات، شیرینی‌ها و غذاهای منجمد وجود دارد، با افزایش ۲۶ درصدی خطر سرطان پستان ارتباط داشت.

۴. چرا ممکن است نگهدارنده‌های غذایی با سرطان ارتباط داشته باشند؟

پژوهشگران تأکید می‌کنند که این مطالعه فقط یک ارتباط آماری را نشان می‌دهد و ثابت نمی‌کند که مواد نگهدارنده مستقیماً باعث سرطان می‌شوند.

با این حال، برخی مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که بعضی از نگهدارنده‌های غذایی ممکن است باعث آسیب به سلول‌ها، افزایش التهاب در بدن یا رشد غیرطبیعی سلول‌ها شوند. این تغییرات در طولانی‌مدت می‌توانند احتمال بروز سرطان را افزایش دهند.

از طرف دیگر، ممکن است خود نگهدارنده تنها عامل خطر نباشد. برای مثال، سولفیت‌ها معمولاً در بعضی نوشیدنی‌های الکلی نیز وجود دارند و الکل به‌ تنهایی یکی از عوامل شناخته‌شده ابتلا به سرطان است. بنابراین هنوز مشخص نیست که افزایش خطر دقیقاً به دلیل نگهدارنده‌هاست یا به علت سایر ترکیبات موجود در این مواد غذایی. به همین دلیل، دانشمندان معتقدند برای رسیدن به نتیجه قطعی، انجام تحقیقات بیشتری ضروری است.

۵. آیا باید از مصرف نگهدارنده‌های غذایی اجتناب کرد؟

در حال حاضر، این نتایج به این معنا نیست که باید تمام مواد غذایی دارای نگهدارنده را از برنامه غذایی خود حذف کنید.

اما متخصصان تغذیه سال‌هاست توصیه می‌کنند مصرف غذاهای فرآوری‌شده مانند سوسیس، کالباس، غذاهای آماده و سایر محصولات صنعتی را تا حد امکان کاهش دهید. این غذاها معمولاً علاوه بر مواد نگهدارنده، مقدار زیادی نمک، چربی ناسالم، شکر و افزودنی‌های دیگر نیز دارند.

البته تهیه همه وعده‌های غذایی در خانه همیشه امکان‌پذیر نیست، اما حتی تغییرات کوچک نیز می‌تواند مفید باشد. برای مثال، می‌توان دفعات مصرف غذاهای آماده را کمتر کرد و به جای آن از میوه، سبزی، غلات کامل، حبوبات، گوشت تازه و غذاهای خانگی بیشتر استفاده کرد. داشتن یک رژیم غذایی متنوع و متعادل، یکی از بهترین راه‌ها برای حفظ سلامتی و کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های مختلف، از جمله سرطان، است.

۶. جمع‌بندی

نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که مصرف زیاد برخی مواد نگهدارنده غذایی ممکن است با افزایش خطر ابتلا به بعضی از انواع سرطان ارتباط داشته باشد، اما هنوز شواهد کافی برای اثبات اینکه این مواد مستقیماً باعث سرطان می‌شوند، وجود ندارد. با این حال، این پژوهش بار دیگر اهمیت کاهش مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده و انتخاب مواد غذایی تازه و طبیعی را نشان می‌دهد. داشتن یک رژیم غذایی سالم، در کنار سبک زندگی مناسب، می‌تواند نقش مهمی در کاهش خطر سرطان و حفظ سلامت عمومی بدن داشته باشد.