۱۳ ماده غذایی شگفتانگیز که میتوانند به کاهش خطر سرطان کمک کنند.
۱۳ ماده غذایی شگفتانگیز که میتوانند به کاهش خطر سرطان کمک کنند. ۱۳ ماده غذایی شگفتانگیز که میتوانند به کاهش خطر سرطان کمک کنند. ۱۳…
سرطان پستان یکی از شایعترین سرطانها در میان زنان است و سالانه افراد زیادی در سراسر جهان با این بیماری روبهرو میشوند. اگرچه روشهایی مانند جراحی، شیمیدرمانی و دارودرمانیهای تخصصی نقش اصلی را در درمان این بیماری دارند، اما تحقیقات جدید نشان میدهند که سبک زندگی سالم نیز میتواند به بدن کمک کند تا بهتر با بیماری و درمان آن مقابله کند.
یک مطالعه جدید با نام سبک زندگی، ورزش و تغذیه در مراحل اولیه پس از سرطان پستان (LEANer) نشان داده است که اصلاح رژیم غذایی و افزایش فعالیت بدنی در طول دوره شیمیدرمانی میتواند تأثیر مثبتی بر روند درمان داشته باشد. در این پژوهش مشخص شد زنانی که در یک برنامه منظم تغذیه و ورزش شرکت کردند، بیش از دو برابر بیشتر از گروهی که فقط مراقبتهای معمول را دریافت کردند، به پاسخ کامل پاتولوژیک دست یافتند.
این وضعیت به این معناست که پس از شیمیدرمانی و جراحی، نشانهای از سلولهای فعال سرطان در نمونه بافتی مشاهده نمیشود و معمولاً با نتیجه بهتر درمان در سالهای آینده ارتباط دارد. در این مطالعه، زنان مبتلا به سرطان پستان مراحل اولیه تا متوسط، همزمان با دریافت شیمیدرمانی، تحت آموزشهای تخصصی تغذیه و فعالیت بدنی قرار گرفتند. متخصصان تغذیه آموزشدیده در حوزه سرطان به آنها کمک کردند تا انتخابهای غذایی سالمتری داشته باشند و عادتهای ورزشی مناسبتری ایجاد کنند.
برنامه تغذیهای این مطالعه بر مصرف بیشتر سبزیجات، میوهها، فیبر و پروتئین کافی تمرکز داشت و در مقابل، مصرف قندهای اضافهشده، غذاهای بسیار فرآوریشده و گوشت قرمز زیاد را کاهش میداد. در بخش فعالیت بدنی نیز شرکتکنندگان به انجام پیادهروی منظم، تمرینات قدرتی و کاهش زمان نشستن و بیتحرکی تشویق شدند.
نتایج نشان داد که حتی در دوره سخت شیمیدرمانی، بیماران میتوانند تغییرات مثبتی در سبک زندگی خود ایجاد کنند. این تغییرات نهتنها به حفظ انرژی، قدرت عضلات و سلامت عمومی بدن کمک میکنند، بلکه ممکن است با تقویت سیستم ایمنی، کاهش التهاب و بهبود شرایط متابولیکی بدن، پاسخ به درمان سرطان را نیز بهتر کنند.
پیام مهم این مطالعه این است که برای شروع یک سبک زندگی سالم هیچوقت دیر نیست. تغییرات کوچک اما مداوم در تغذیه و فعالیت بدنی میتوانند به عنوان بخشی از مراقبت جامع سرطان، در کنار درمانهای پزشکی مورد استفاده قرار گیرند.
سالهاست که پزشکان برای درمان سرطان پستان از روشهایی مانند جراحی، شیمیدرمانی، پرتودرمانی و داروهای تخصصی استفاده میکنند. این روشها همچنان اصلیترین ابزارهای مقابله با سرطان هستند، اما پژوهشهای جدید نشان میدهند که رفتارهای روزمره مانند نوع تغذیه و میزان فعالیت بدنی نیز میتوانند در مسیر درمان نقش مهمی داشته باشند.
بدن فرد مبتلا به سرطان در طول بیماری و درمان، فشار زیادی را تحمل میکند. شیمیدرمانی ممکن است باعث خستگی، کاهش اشتها، ضعف عضلات و مشکلات دیگری شود که توان جسمی بیمار را کاهش میدهند. به همین دلیل، داشتن یک رژیم غذایی مناسب و انجام فعالیت بدنی متناسب با شرایط فرد میتواند به حفظ توان بدن و تحمل بهتر درمان کمک کند.
مطالعه LEANer یکی از پژوهشهای مهمی است که بررسی کرده آیا ایجاد تغییرات ساده و قابلاجرا در سبک زندگی، در همان زمان درمان سرطان پستان، میتواند نتیجه درمان را بهتر کند یا خیر. نتایج این مطالعه نشان میدهد که حتی در دوران شیمیدرمانی نیز میتوان عادتهای سالمتری ایجاد کرد و از فواید آن بهره برد.
مطالعه سبک زندگی، ورزش و تغذیه در مراحل اولیه پس از سرطان پستان (LEANer) یک پژوهش علمی دقیق بود که بررسی میکرد آیا تغییر در رژیم غذایی و فعالیت بدنی میتواند به زنان مبتلا به سرطان پستان کمک کند یا خیر.
این مطالعه روی زنانی انجام شد که بهتازگی سرطان پستان آنها تشخیص داده شده بود و بیماری آنها در مراحل اول تا سوم قرار داشت؛ یعنی سرطان هنوز به قسمتهای دور بدن گسترش پیدا نکرده بود.
هدف اصلی پژوهش این بود که مشخص شود آیا حمایت تخصصی در زمینه تغذیه و ورزش میتواند کیفیت زندگی بیماران را بهتر کند، توانایی بدن برای تحمل شیمیدرمانی را افزایش دهد، و احتمال موفقیت درمان را بیشتر کند.
در این پژوهش، تمام شرکتکنندگان شیمیدرمانی دریافت کردند. بعضی از زنان شیمیدرمانی را بعد از جراحی دریافت کردند که به آن شیمیدرمانی کمکی گفته میشود. گروه دیگری قبل از جراحی شیمیدرمانی دریافت کردند تا حجم تومور کاهش پیدا کند. به این روش شیمیدرمانی نئوادجوانت یا پیش از جراحی گفته میشود.
شرکتکنندگان به صورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند:
پژوهشگران میخواستند دو موضوع مهم را بررسی کنند:
در درمان سرطان, پزشکان بر اساس نوع سرطان، شرایط جسمی بیمار و ویژگیهای بیماری، یک برنامه مشخص شیمیدرمانی طراحی میکنند. این برنامه شامل نوع دارو، مقدار مصرف و تعداد جلسات درمان است. با این حال، همیشه همه بیماران نمیتوانند تمام مراحل درمان را دقیقاً طبق برنامه ادامه دهند. یکی از دلایل اصلی این موضوع، عوارض جانبی شیمیدرمانی است.
برخی از عوارضی که ممکن است باعث کاهش مقدار یا تعداد جلسات شیمیدرمانی شوند عبارتاند از:
مشکلات تغذیهای در زمان درمان: شیمیدرمانی ممکن است باعث مشکلاتی شود که غذا خوردن را برای بیمار دشوار میکند، مانند خستگی شدید، حالت تهوع، کاهش اشتها، و زخم یا درد در دهان و گلو. وقتی بیمار نتواند غذای کافی دریافت کند، بدن ممکن است انرژی و مواد مغذی لازم برای حفظ قدرت و مقابله با درمان را از دست بدهد.
آسیبهای عصبی ناشی از درمان: یکی دیگر از عوارض شایع برخی داروهای شیمیدرمانی، نوروپاتی محیطی است. این مشکل به آسیب اعصاب دستها، پاها، انگشتان یا بازوها گفته میشود و ممکن است باعث بیحسی، گزگز، درد، و کاهش توانایی انجام فعالیتهای روزانه شود.
کاهش حجم عضلات: سرطان و درمانهای مربوط به آن میتوانند باعث کاهش توده عضلانی شوند. از دست دادن عضله ممکن است باعث ضعف بیشتر، کاهش توان جسمی و سختتر شدن تحمل درمان شود. به همین دلیل، حفظ عضلات یکی از اهداف مهم مراقبت از بیماران مبتلا به سرطان است.
دریافت مقدار کامل شیمیدرمانی طبق برنامه پزشک، یکی از عوامل مهم موفقیت درمان است. بررسیها نشان میدهند که در برخی انواع درمان سرطان پستان، تقریباً یک نفر از هر سه زن ممکن است به دلیل عوارض جانبی، کاهش شدت درمان را تجربه کند.
پژوهشگران برای اندازهگیری میزان دریافت درمان از شاخصی به نام شدت نسبی دوز (Relative Dose Intensity یا RDI) استفاده میکنند. اگر مقدار شیمیدرمانی دریافتی کمتر از حدود ۸۵ درصد برنامه اولیه باشد، معمولاً احتمال موفقیت درمان کاهش پیدا میکند.
یکی از پرسشهای مهم این مطالعه این بود که آیا بهبود تغذیه و افزایش فعالیت بدنی میتواند به بیماران کمک کند تا درمان خود را بهتر ادامه دهند. نتایج نشان داد که اصلاح سبک زندگی میتواند به بهبود شرایط عمومی بدن کمک کند، اگرچه در این مطالعه تفاوت قابلتوجهی در میزان دریافت کامل دوز شیمیدرمانی بین دو گروه مشاهده نشد.
یکی از مهمترین معیارهایی که در این مطالعه بررسی شد، پاسخ کامل پاتولوژیک (Pathological Complete Response یا PCR) بود. این اصطلاح به شرایطی گفته میشود که پس از دریافت شیمیدرمانی قبل از جراحی، پزشک متخصص در بررسی نمونه بافتی خارجشده از بدن، هیچ سلول فعال سرطان مهاجم پیدا نکند.
به زبان سادهتر، یعنی درمان توانسته است تمام نشانههای قابل مشاهده سرطان را در بافت بررسیشده از بین ببرد. رسیدن به پاسخ کامل پاتولوژیک معمولاً نشانه امیدوارکنندهای است و در بسیاری از موارد با نتیجه بهتر درمان در آینده ارتباط دارد.

برنامه تغذیهای مطالعه LEANer بر اساس تجربه پژوهشهای قبلی درباره سلامت، دیابت و بازماندگان سرطان طراحی شده بود. هدف این برنامه ایجاد تغییرات سخت و غیرقابلاجرا نبود، بلکه تلاش میکرد به بیماران کمک کند انتخابهای غذایی سالمتری داشته باشند؛ انتخابهایی که با شرایط جسمی و عوارض شیمیدرمانی آنها سازگار باشد.
متخصصان تغذیه که در زمینه تغذیه بیماران سرطانی آموزش دیده بودند، این برنامه را ارائه کردند. شرکتکنندگان در طول حدود سه ماه شیمیدرمانی، در نزدیک به هشت جلسه مشاوره ۳۰ دقیقهای شرکت کردند. در این جلسات، موضوعاتی مانند موارد زیر بررسی میشد:
تمرکز بر رژیم غذایی گیاهمحور
یکی از بخشهای اصلی این برنامه، استفاده بیشتر از غذاهای گیاهی بود. رژیم گیاهمحور به این معنا نیست که فرد باید تمام غذاهای حیوانی را حذف کند؛ بلکه تأکید آن بر افزایش مصرف غذاهایی مانند سبزیجات، میوهها، حبوبات، غلات کامل، مغزها و دانهها است. در این مطالعه، برنامه غذایی هر فرد بر اساس نیازهای شخصی او تنظیم میشد تا علاوه بر سالم بودن، قابل اجرا نیز باشد.
برنامه تغذیهای مطالعه چند هدف مشخص داشت:
فواید احتمالی یک رژیم غذایی سالم در دوران سرطان
یک رژیم غذایی متعادل که مقدار بیشتری میوه، سبزیجات، فیبر و پروتئین کافی داشته باشد، میتواند به بدن در چند زمینه کمک کند: حفظ قدرت عضلات، کاهش التهاب بدن، حمایت از سیستم ایمنی، تنظیم بهتر قند خون، و حفظ سلامت باکتریهای مفید روده. این عوامل میتوانند نقش مهمی در توانایی بدن برای مقابله با بیماری و تحمل بهتر درمان داشته باشند.
بخش دیگری از برنامه LEANer به افزایش فعالیت بدنی اختصاص داشت. شرکتکنندگان علاوه بر دریافت آموزش، یک برنامه ورزشی خانگی دریافت کردند که بهتدریج سختتر میشد و شامل تمرینات قدرتی نیز بود. هدف این برنامه، بازگرداندن توان بدنی، حفظ عضلات و کاهش اثرات منفی کمتحرکی در دوران درمان بود.
اهداف اصلی فعالیت بدنی
در پایان مطالعه، افرادی که در گروه مراقبت معمول قرار داشتند نیز یک جلسه مشاوره اختصاصی با متخصص تغذیه دریافت کردند و مطالب آموزشی برنامه در اختیار آنها قرار گرفت.
افرادی که در این مطالعه شرکت کردند، در شروع پژوهش نسبت به میانگین افراد همسن خود در آمریکا، رژیم غذایی نسبتاً سالمتری داشتند. برای بررسی کیفیت رژیم غذایی، پژوهشگران از ابزاری به نام شاخص تغذیه سالم (Healthy Eating Index) استفاده کردند. این شاخص میزان سالم بودن رژیم غذایی را با بررسی ۱۳ بخش مختلف ارزیابی میکند و امتیازی بین صفر تا ۱۰۰ به آن اختصاص میدهد.
در آغاز مطالعه، زنان شرکتکننده بهطور میانگین امتیاز حدود ۶۷ از ۱۰۰ را به دست آوردند. این امتیاز از میانگین کلی بزرگسالان آمریکایی که حدود ۵۷ بود، بالاتر محسوب میشد. با این حال، بررسی دقیقتر نشان داد که هنوز جای پیشرفت وجود داشت. برای مثال، میزان مصرف سبزیجات و میوهها کمتر از مقدار توصیهشده بود و مصرف فیبر روزانه شرکتکنندگان حدود ۱۸ تا ۱۹ گرم بود. این مقدار اگرچه غیرمعمول نیست، اما همچنان کمتر از مقدار پیشنهادی برای سلامت بهتر، یعنی حدود ۳۰ گرم فیبر در روز، قرار داشت.
افزایش مصرف مواد غذایی سالمتر
پس از شروع برنامه مشاوره تغذیه، زنانی که در گروه مداخله قرار داشتند، تغییرات مثبتی در عادتهای غذایی خود ایجاد کردند. در مقایسه با گروهی که فقط مراقبتهای معمول را دریافت میکردند، این افراد سبزیجات بیشتری مصرف کردند، مصرف میوههای خود را افزایش دادند، و فیبر بیشتری از طریق غذا دریافت کردند. این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از بیماران تصور میکنند در دوران شیمیدرمانی امکان تغییر سبک زندگی وجود ندارد؛ در حالی که این مطالعه نشان داد با حمایت درست، ایجاد تغییرات سالم حتی در این دوره نیز امکانپذیر است.
وضعیت فعالیت بدنی قبل از شروع مطالعه
در ابتدای پژوهش، سطح فعالیت بدنی بیشتر شرکتکنندگان پایین بود. آنها بهطور متوسط کمتر از نیم ساعت در هفته فعالیت متوسط تا شدید انجام میدانند. این میزان بسیار کمتر از توصیههای عمومی سلامت بود که پیشنهاد میکنند افراد برای حفظ سلامت بدن حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت متوسط در هفته داشته باشند، یا ۷۵ دقیقه فعالیت شدید انجام دهند. همچنین تعداد کمی از زنان قبل از شروع مطالعه تمرینات قدرتی انجام میدادند.
تغییرات قابلتوجه پس از برنامه ورزش
زنانی که فقط مراقبتهای معمول دریافت کردند، کمی میزان فعالیت بدنی خود را افزایش دادند، اما تغییر زیادی در انجام تمرینات قدرتی آنها دیده نشد. در مقابل، زنانی که در برنامه ورزش و مشاوره شرکت کردند، پیشرفت چشمگیری داشتند. این افراد بهطور میانگین بیش از دو ساعت فعالیت بدنی بیشتر در هفته به برنامه خود اضافه کردند، تعداد بیشتری از آنها تمرینات قدرتی را آغاز کردند، و به سمت داشتن یک سبک زندگی فعالتر حرکت کردند. البته همه افراد به سطح ایدهآل توصیهشده نرسیدند، اما همین افزایش فعالیت نشان داد که بیماران مبتلا به سرطان پستان حتی در دوران درمان نیز میتوانند قدمهای مثبتی برای سلامت خود بردارند.
مطالعه LEANer سه نتیجه مهم و قابل توجه داشت که میتواند نگاه ما به نقش سبک زندگی در درمان سرطان پستان را تغییر دهد.
یکی از مهمترین یافتههای این پژوهش، افزایش احتمال رسیدن به پاسخ کامل پاتولوژیک (PCR) در زنانی بود که برنامه تغذیه و ورزش را دریافت کردند.
این تفاوت نشان داد زنانی که تغذیه بهتر و فعالیت بدنی بیشتری داشتند، احتمال بیشتری داشت که پس از درمان، هیچ نشانهای از سلولهای فعال سرطان در نمونه بررسیشده نداشته باشند.
تأثیر در انواع مختلف سرطان پستان
بهبود پاسخ درمانی فقط در یک نوع خاص از سرطان پستان دیده نشد. پژوهشگران مشاهده کردند که این اثر در برخی گروههای مختلف سرطان پستان نیز وجود داشت، از جمله: سرطان پستان با گیرنده هورمونی مثبت و HER2 منفی، و سرطان پستان سهگانه منفی. این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا این دو نوع سرطان از انواع مهم بیماری هستند و درمان آنها میتواند چالشهای خاصی داشته باشد.
پژوهشگران معتقدند تغذیه سالم و فعالیت بدنی ممکن است فقط از طریق کمک به دریافت بهتر شیمیدرمانی عمل نکنند، بلکه احتمالاً از راههای دیگری نیز بر روند درمان اثر میگذارند. برخی از این مسیرها عبارتاند از:
البته پژوهشگران تأکید کردهاند که این موضوع نیاز به بررسیهای بیشتری دارد، زیرا هدف اصلی این مطالعه بررسی مستقیم این مسیرهای زیستی نبوده است.
یکی دیگر از پرسشهای مهم پژوهش این بود که آیا تغییر سبک زندگی باعث میشود بیماران بتوانند شیمیدرمانی را کاملتر دریافت کنند یا خیر. نتایج نشان داد میزان دریافت کامل درمان در هر دو گروه بالا بود. از نظر شاخص شدت نسبی دوز (RDI)، تفاوت قابلتوجهی بین گروه سبک زندگی و گروه مراقبت معمول مشاهده نشد. به عبارت دیگر، تعداد زنانی که توانستند حداقل ۸۵ درصد از مقدار برنامهریزیشده شیمیدرمانی را دریافت کنند، در دو گروه تقریباً مشابه بود. با این حال، پژوهشگران معتقدند در گروههایی از بیماران که معمولاً بیشتر با مشکل کاهش دوز درمان مواجه میشوند، اصلاح سبک زندگی ممکن است تأثیر بیشتری داشته باشد.
مطالعه LEANer یکی از نخستین پژوهشهایی است که نشان میدهد یک برنامه جامع شامل تغذیه سالم و فعالیت بدنی میتواند در طول درمان سرطان، بر یکی از شاخصهای مهم موفقیت درمان تأثیر بگذارد. اگر نتایج این مطالعه در تحقیقات بزرگتر نیز تأیید شود، پژوهشگران میتوانند بررسی کنند که چگونه میتوان این برنامهها را برای شرایط مختلف بهتر طراحی کرد. در آینده ممکن است مشخص شود که:
هدف نهایی این است که مراقبت از سرطان فقط به دارو و درمان پزشکی محدود نشود، بلکه حمایت از تغذیه، حرکت و سلامت کلی بدن نیز به بخشی از درمان تبدیل شود.
اهمیت شروع تغییرات سالم حتی در دوران درمان
پژوهشگران در پایان مطالعه تأکید کردند که بسیاری از شرکتکنندگان در آغاز پژوهش فعالیت بدنی کمی داشتند و به اندازه کافی از توصیههای تغذیهای سالم پیروی نمیکردند. اما نتایج نشان داد آنها توانستند حتی در دوران سخت درمان سرطان، عادتهای جدید و سالمی ایجاد کنند. این پیام بسیار مهم است: برای شروع تغذیه بهتر و داشتن فعالیت بدنی بیشتر، هیچ زمانی دیر نیست؛ حتی زمانی که فرد در حال درمان سرطان است.
مطالعه LEANer نشان میدهد که تغذیه سالم و ورزش منظم میتوانند نقش مهمی در حمایت از بیماران مبتلا به سرطان پستان داشته باشند. این پژوهش ثابت کرد که ایجاد تغییرات ساده مانند مصرف بیشتر سبزیجات، میوهها و فیبر، کاهش غذاهای فرآوریشده و انجام فعالیتهایی مانند پیادهروی و تمرینات قدرتی، حتی در دوران شیمیدرمانی نیز امکانپذیر است. مهمترین نتیجه این مطالعه افزایش بیش از دو برابری احتمال پاسخ کامل پاتولوژیک در گروهی بود که برنامه سبک زندگی را دریافت کردند. اگرچه این تغییرات جایگزین درمانهای پزشکی نیستند، اما میتوانند در کنار درمانهای اصلی به حفظ قدرت بدن، بهبود سلامت عمومی و احتمالاً افزایش موفقیت درمان کمک کنند. پیام اصلی این پژوهش این است که تغییرات کوچک اما پایدار در سبک زندگی میتوانند بخشی ارزشمند از مسیر درمان سرطان باشند و بیماران را برای داشتن نقش فعالتر در مراقبت از سلامت خود توانمند کنند.
۱۳ ماده غذایی شگفتانگیز که میتوانند به کاهش خطر سرطان کمک کنند. ۱۳ ماده غذایی شگفتانگیز که میتوانند به کاهش خطر سرطان کمک کنند. ۱۳…
رژیم غذایی مناسب برای بیماران مبتلا به سرطان مثانه چکیده سرطان مثانه از جمله بیماریهایی است که در کنار درمانهای پزشکی، نیاز به مدیریت جدی…
آیا مصرف سویا واقعاً روی خطر ابتلا به سرطان پستان تأثیر دارد؟ چکیده سویا و فرآوردههای آن نظیر شیر و ماست سویا از منابع غنی…
آیا غذاهای فوقفرآوریشده خطر ابتلا به سرطان ریه را افزایش میدهند؟ چکیده نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد که مصرف زیاد غذاهای فوقفرآوریشده ممکن است…
با تغذیه سالم، خطر ابتلا به سرطان را کم کنید چکیده این مقاله به زبان ساده توضیح میدهد که الگوهای غذایی روزانه چقدر در جلوگیری…
چگونه تغذیه سالم و ورزش میتوانند احتمال موفقیت درمان سرطان پستان را افزایش دهند؟ چکیده سرطان پستان یکی از شایعترین سرطانها در میان زنان است…
چه کارهایی برای پیشگیری از سرطان کولون میتوانید انجام دهید؟ چکیده سرطان کولون (روده بزرگ) یکی از شایعترین بیماریهای توموری در جهان است، اما خوشبختانه…
راهنمای ساده تغذیه برای زندگی قویتر همراه با سرطان پستان چکیده وقتی صحبت از تغذیه و رژیم غذایی در دوران ابتلا به سرطان پستان میشود،…
اگر سرطان تخمدان دارید، این غذاها را نخورید! چکیده تغذیه مناسب یکی از مهمترین بخشهای مراقبت از بدن در زمان ابتلا به سرطان تخمدان است.…
آیا رعایت یک رژیم ضدالتهاب میتواند جلوی سرطان را بگیرد؟ چکیده التهاب مزمن و کمدرجه در بدن یکی از عوامل مهمی است که میتواند در…
راهنمای ساده زندگی سالم در دوران درمان سرطان پستان چکیده دوران درمان سرطان پستان میتواند مانند یک سفر پرفرازونشیب باشد؛ مسیری که در آن بدن…
دکتر مهدی امیرپور
لینکهای مفید
پل ارتباطی