۱. مقدمه

سرطان کولورکتال، که بیشتر با عنوان سرطان روده بزرگ و راست‌روده شناخته می‌شود، یکی از سرطان‌های مهم و شایع است. خبر خوب این است که بعضی از عادت‌های روزمره می‌توانند روی خطر ابتلا به این بیماری تأثیر بگذارند. داشتن تغذیه سالم، مصرف بیشتر غذاهای طبیعی و سرشار از فیبر، فعالیت بدنی، حفظ وزن مناسب و دوری از سیگار و مصرف زیاد الکل، همگی می‌توانند به کاهش خطر کمک کنند. در ادامه با غذاهایی آشنا می‌شویم که می‌توانند برای سلامت روده مفید باشند و همچنین می‌بینیم چه مواد غذایی و عادت‌هایی بهتر است محدود شوند.

۲. ۴ ماده غذایی که ممکن است خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را کاهش دهند.

سرطان کولورکتال یکی از مهم‌ترین علت‌های مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در ایالات متحده است، اما سبک زندگی می‌تواند در کاهش خطر ابتلا به آن نقش داشته باشد. تحقیقات نشان داده‌اند که خوردن غذاهایی مانند غلات کامل، میوه‌ها، سبزیجات، محصولات لبنی و ماهی ممکن است به محافظت از بدن در برابر سرطان کولورکتال کمک کند.

۲.۱. غلات کامل

خوردن غذاهای سرشار از فیبر می‌تواند به کاهش خطر سرطان کولورکتال کمک کند. فیبر به حرکت بهتر مواد غذایی در دستگاه گوارش کمک می‌کند و برای باکتری‌های مفید روده نیز اهمیت دارد. همچنین فیبر می‌تواند به کاهش التهاب کمک کند. داشتن یک روده سالم‌تر ممکن است احتمال آسیب‌هایی را که در طول زمان می‌توانند به ایجاد پولیپ و سرطان منجر شوند، کاهش دهد.⁴

غلات کامل یکی از منابع بسیار خوب فیبر هستند. طبق تحقیقات، خوردن حداقل ۹۰ گرم غلات کامل در روز ممکن است خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را حدود ۱۲ تا ۱۷ درصد کاهش دهد.

نمونه‌هایی از غلات کامل

می‌توانید مواد غذایی زیر را بیشتر در برنامه غذایی خود قرار دهید:

• جو دوسر
• نان و پاستای تهیه‌شده از گندم کامل
• برنج قهوه‌ای، برنج سیاه و برنج وحشی
• کینوا
• جو
• بلغور
• ارزن
• ذرت

البته غلات کامل تنها راه دریافت فیبر نیستند. لوبیا، عدس، سبزیجات، میوه‌ها، مغزها و دانه‌ها نیز مقدار قابل‌توجهی فیبر دارند.

۲.۲. میوه‌ها و سبزیجات

میوه‌ها و سبزیجات، درست مانند غلات کامل، سرشار از فیبر، ویتامین‌ها و مواد معدنی هستند. این مواد غذایی همچنین آنتی‌اکسیدان‌های زیادی دارند. آنتی‌اکسیدان‌ها به موادی گفته می‌شود که می‌توانند از سلول‌های بدن در برابر آسیب محافظت کنند و به کاهش التهاب کمک کنند.

یک مطالعه نشان داده است که داشتن یک رژیم غذایی سرشار از میوه‌ها و سبزیجات می‌تواند خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را کاهش دهد.

بهترین میوه‌ها و سبزیجات برای کاهش خطر سرطان

برای داشتن یک رژیم غذایی سالم‌تر و کمک به کاهش خطر سرطان، می‌توانید مصرف مواد غذایی زیر را افزایش دهید:

• سبزیجات برگ‌سبز
• بروکلی
• کلم
• کلم بروکسل
• پیاز
• سیر
• گوجه‌فرنگی
• انواع توت‌ها

۲.۳. محصولات لبنی

مواد غذایی سرشار از کلسیم، از جمله محصولات لبنی، ممکن است به محافظت از بدن در برابر بعضی سرطان‌ها، از جمله سرطان کولورکتال، کمک کنند. البته مصرف زیاد محصولات لبنی ممکن است با افزایش خطر سرطان پروستات همراه باشد.

تحقیقات نشان داده‌اند افرادی که مقدار بیشتری محصولات لبنی مصرف می‌کنند، حدود ۸ تا ۱۳ درصد کمتر در معرض ابتلا به سرطان کولورکتال قرار دارند.

کدام محصولات لبنی انتخاب‌های سالم‌تری هستند؟

برای انتخاب محصولات لبنی مناسب‌تر، گزینه‌هایی مانند موارد زیر را در نظر بگیرید:

• شیر کم‌چرب
• ماست ساده
• پنیر کم‌چرب

مصرف مقدار بیشتری محصولات لبنی ممکن است در افراد مبتلا به سرطان کولورکتال نیز با کاهش خطر مرگ‌ومیر همراه باشد.

محصولات لبنی‌ای که با ویتامین D غنی شده‌اند نیز ممکن است برای سلامت روده مفید باشند. بدن برای عملکرد مناسب سیستم ایمنی به ویتامین D نیاز دارد. برخی مطالعات نشان می‌دهند که کلسیم و ویتامین D ممکن است در کنار هم از روده در برابر آسیب محافظت کنند و در نتیجه احتمال ابتلا به سرطان را کاهش دهند.

۲.۴. ماهی

اضافه کردن ماهی به برنامه غذایی نیز ممکن است به کاهش خطر ابتلا به سرطان کمک کند. تحقیقات نشان داده‌اند افرادی که از یک رژیم پسکتارین (Pescatarian) پیروی می‌کنند، حدود ۳۳ درصد کمتر در معرض ابتلا به سرطان کولورکتال قرار دارند.

رژیم پسکتارین نوعی رژیم غذایی است که در آن ماهی در کنار غذاهایی مانند غلات کامل، میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات و محصولات لبنی مصرف می‌شود.

۳. مواد غذایی که بهتر است از آن‌ها اجتناب شود.

همان‌طور که بعضی غذاها می‌توانند برای سلامت روده مفید باشند، برخی مواد غذایی نیز ممکن است اثر معکوس داشته باشند. غذاهایی که باعث افزایش التهاب در روده می‌شوند، می‌توانند خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را افزایش دهند.

تحقیقات همچنین نشان داده‌اند که مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده با افزایش خطر ابتلا به سرطان ارتباط دارد.⁷ این مسئله اهمیت زیادی دارد، زیرا این نوع غذاها بیش از ۵۰ درصد رژیم غذایی متوسط بزرگسالان در ایالات متحده را تشکیل می‌دهند.

برای کاهش خطر ابتلا به سرطان، بهتر است مصرف مواد غذایی زیر را محدود کنید یا تا حد امکان از آن‌ها کمتر استفاده کنید:

• گوشت قرمز
• میان‌وعده‌های بسته‌بندی‌شده
• غذاهای منجمد آماده
• گوشت‌های فرآوری‌شده
• غلات صبحانه شیرین
• ماست‌های طعم‌دار
• مارگارین
• نوشابه
• الکل

۴. تغییرات سبک زندگی برای کاهش خطر سرطان کولورکتال

غذا تنها عامل مؤثر بر خطر سرطان نیست. عادت‌های روزمره و سبک زندگی نیز می‌توانند تأثیر مهمی داشته باشند. در کنار داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل، تغییرات زیر می‌توانند به کاهش خطر سرطان کمک کنند.

۴.۱. ترک یا پرهیز از سیگار

سیگار کشیدن می‌تواند خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را افزایش دهد. افراد سیگاری در مقایسه با کسانی که سیگار نمی‌کشند، حدود ۵۰ درصد بیشتر در معرض ابتلا به این سرطان هستند. خوشبختانه ترک سیگار می‌تواند به مرور زمان این خطر را کاهش دهد.

۴.۲. حفظ وزن سالم

داشتن اضافه‌وزن یا چاقی نیز می‌تواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد. افرادی که وزن آن‌ها در محدوده اضافه‌وزن یا چاقی قرار دارد، در مقایسه با افرادی که وزن سالم دارند، حدود ۳۰ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان هستند.

بنابراین، داشتن یک وزن مناسب از طریق تغذیه متعادل و فعالیت بدنی منظم می‌تواند بخش مهمی از یک سبک زندگی سالم باشد.

۴.۳. ورزش منظم

فعالیت بدنی منظم می‌تواند به محافظت از بدن در برابر سرطان کمک کند. انجام دست‌کم ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی در روز می‌تواند مفید باشد.

بر اساس پژوهش‌های مورد اشاره در مقاله، افرادی که فعالیت بدنی بیشتری دارند ممکن است حدود ۲۰ درصد کمتر در معرض ابتلا به سرطان کولورکتال باشند.

حتی پس از تشخیص سرطان نیز شروع یک برنامه ورزشی مناسب می‌تواند به بهبود پیش‌آگهی بیماری کمک کند. البته نوع و میزان ورزش در افراد مبتلا به سرطان باید متناسب با شرایط جسمی و نظر پزشک یا تیم درمانی باشد.

۴.۴. انجام غربالگری سرطان کولورکتال

غربالگری یکی از اقدامات مهم برای مقابله با سرطان کولورکتال است. متخصصان مراقبت‌های سلامت توصیه می‌کنند بیشتر بزرگسالان، غربالگری منظم سرطان کولورکتال را از ۴۵ سالگی آغاز کنند. افرادی که سابقه خانوادگی این بیماری را دارند ممکن است لازم باشد غربالگری را زودتر شروع کنند.

غربالگری به‌طور مستقیم از ایجاد سرطان جلوگیری نمی‌کند، اما می‌تواند به تشخیص زودهنگام سرطان کمک کند. تشخیص بیماری در مراحل اولیه معمولاً فرصت بیشتری برای درمان ایجاد می‌کند و می‌تواند به بهبود پیش‌آگهی بیمار کمک کند.

۵. جمع‌بندی

برای کاهش خطر سرطان کولورکتال لازم نیست فقط روی یک ماده غذایی خاص تمرکز کنیم؛ داشتن یک سبک زندگی سالم در مجموع اهمیت بیشتری دارد. مصرف بیشتر غلات کامل، میوه‌ها، سبزیجات، محصولات لبنی سرشار از کلسیم و ماهی می‌تواند به سلامت روده کمک کند، درحالی‌که بهتر است مصرف گوشت قرمز و فرآوری‌شده، غذاهای فوق‌فرآوری‌شده، نوشابه و الکل محدود شود. در کنار تغذیه مناسب، ترک سیگار، حفظ وزن سالم، حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی روزانه و انجام غربالگری‌های توصیه‌شده نیز اقدامات مهمی هستند. در نهایت، تغذیه سالم تضمین نمی‌کند که فرد به سرطان مبتلا نشود، اما می‌تواند یکی از بخش‌های مهم سبک زندگی سالم برای کاهش خطر این بیماری باشد.