۱. مقدمه

افراد مبتلا به سرطان ریه در طول درمان معمولاً با کاهش قدرت سیستم ایمنی روبه‌رو می‌شوند. این مسئله باعث می‌شود احتمال ابتلا به عفونت‌های ناشی از مواد غذایی آلوده افزایش یابد. به همین دلیل، توجه به تغذیه سالم، انتخاب مواد غذایی ایمن و رعایت اصول صحیح آماده‌سازی و نگهداری غذا اهمیت زیادی دارد. رعایت چند نکته ساده در خرید، پخت و نگهداری غذا می‌تواند خطر بیماری‌های گوارشی را کاهش دهد و به بیمار کمک کند دوره درمان را با آرامش بیشتری پشت سر بگذارد. همچنین دریافت مواد مغذی کافی می‌تواند به حفظ وزن، تأمین انرژی و بهبود توان بدن در تحمل درمان کمک کند.

۲. چرا ایمنی غذایی در سرطان ریه مهم است؟

وقتی به سرطان ریه مبتلا هستید، بدن شما ممکن است توان دفاعی کمتری در برابر عوامل بیماری‌زا داشته باشد. در این شرایط، حتی آلودگی‌های کوچک غذایی نیز می‌توانند باعث عفونت‌های جدی شوند. بنابراین رعایت بهداشت مواد غذایی و پیروی از اصول تغذیه سالم در دوران درمان اهمیت ویژه‌ای دارد.

خوشبختانه شناخت غذاهای پرخطر کار دشواری نیست. توصیه‌ها معمولاً ساده، کاربردی و قابل اجرا هستند و می‌توان آن‌ها را به‌راحتی در زندگی روزمره رعایت کرد. در کنار پرهیز از غذاهای پرخطر، انتخاب غذاهای تازه، کاملاً پخته و سالم، احتمال ابتلا به عفونت‌های غذایی را کاهش می‌دهد.

۳. چه غذاهایی را کمتر مصرف کنیم یا کنار بگذاریم؟

اگر بدن شما از تغذیه سالم و متعادل برخوردار باشد، احتمال بروز عوارضی مانند خستگی، ضعف، تهوع و کاهش اشتها کمتر خواهد شد.

غذاهای سرخ‌کرده، بسیار چرب و تند ممکن است تهوع، سوءهاضمه یا رفلاکس معده را تشدید کنند. غذاها و نوشیدنی‌های بسیار داغ نیز می‌توانند مخاط دهان و دستگاه گوارش را تحریک کنند. برخی افراد نیز ممکن است در طول درمان نسبت به بعضی از لبنیات حساس‌تر شوند و دچار دل‌درد یا ناراحتی گوارشی شوند.

همچنین بهتر است مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار را متعادل نگه دارید، زیرا در برخی افراد می‌توانند باعث افزایش دفع مایعات شوند. نوشیدن آب کافی، مصرف سوپ، میوه‌ها و سبزیجات تازه و سایر مایعات سالم، بخش مهمی از تغذیه سالم در دوران درمان سرطان ریه محسوب می‌شود. مصرف نوشیدنی‌های الکلی نیز به دلیل احتمال تداخل با درمان و افزایش عوارض، توصیه نمی‌شود.

۴. چرا بهتر است از برخی بخش‌های فروشگاه خرید نکنیم؟

در بسیاری از فروشگاه‌ها بخشی وجود دارد که گوشت‌ها، سوسیس، کالباس و پنیرهای آماده و برش‌خورده عرضه می‌شود. بهتر است در دوران درمان سرطان ریه از خرید این محصولات یا مصرف آن‌ها بدون گرم کردن کامل خودداری کنید.

این مواد غذایی ممکن است حاوی باکتری‌هایی مانند لیستریا باشند که برای افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف خطرناک است. همچنین این محصولات معمولاً مدت نسبتاً طولانی نگهداری می‌شوند و همیشه پیش از مصرف به اندازه کافی حرارت نمی‌بینند تا میکروب‌های احتمالی آن‌ها از بین برود.

۵. لبنیات غیرپاستوریزه؛ چرا باید از آن‌ها دوری کنیم؟

شیر خام و لبنیاتی که پاستوریزه نشده‌اند ممکن است حاوی باکتری‌های بیماری‌زا مانند لیستریا، سالمونلا یا اشریشیا کلی باشند. فرآیند پاستوریزاسیون این میکروب‌ها را تا حد زیادی از بین می‌برد و ایمنی محصول را افزایش می‌دهد.

هنگام خرید شیر، پنیر، ماست یا سایر فرآورده‌های لبنی، حتماً عبارت «پاستوریزه» را روی بسته‌بندی بررسی کنید. اگر از وضعیت محصول مطمئن نیستید، بهتر است گزینه دیگری را انتخاب کنید. انتخاب لبنیات پاستوریزه یکی از اصول مهم تغذیه سالم برای بیماران مبتلا به سرطان ریه است.

۶. سوشی و غذای دریایی خام؛ انتخابی پرخطر

اگر به غذاهای دریایی علاقه دارید، در دوران درمان سرطان ریه بهتر است از مصرف سوشی، صدف، ماهی خام و سایر غذاهای دریایی نپخته خودداری کنید.

ماهی خام ممکن است حاوی انگل، باکتری یا ویروس باشد که تنها با پخت کامل از بین می‌روند. برای افرادی که سیستم ایمنی ضعیف دارند، این عوامل بیماری‌زا می‌توانند مشکلات جدی ایجاد کنند. بنابراین بهتر است غذاهای دریایی را فقط به‌صورت کاملاً پخته مصرف کنید.

۷. تخم‌مرغ را کاملاً بپزید.

هنگام آشپزی در خانه دقت کنید تخم‌مرغ کاملاً پخته شود.

از خوردن تخم‌مرغ عسلی یا نیم‌پز خودداری کنید، زیرا ممکن است حاوی باکتری سالمونلا باشد. بهتر است سفیده و زرده هر دو کاملاً سفت شوند. استفاده از تخم‌مرغ پاستوریزه، به‌ویژه در غذاهایی که تخم‌مرغ به‌صورت نیم‌پز مصرف می‌شود، گزینه ایمن‌تری است.

۸. چگونه باقی‌مانده غذا را درست نگهداری کنیم؟

باقی‌مانده غذا را حداکثر تا دو ساعت پس از پخت داخل یخچال قرار دهید. اگر دمای محیط بسیار بالا باشد، این زمان باید کوتاه‌تر باشد.

غذا را در ظرف‌های کم‌عمق نگهداری کنید تا سریع‌تر خنک شود. هنگام گرم کردن مجدد، مطمئن شوید که همه قسمت‌های غذا کاملاً داغ شده و دمای آن به حدود ۷۴ درجه سانتی‌گراد رسیده است.

اگر غذایی بیش از سه روز در یخچال مانده یا چندین بار گرم و سرد شده است، بهتر است آن را دور بریزید. نگهداری صحیح مواد غذایی بخش مهمی از تغذیه سالم و پیشگیری از عفونت در بیماران مبتلا به سرطان ریه است.

۹. روش صحیح شستن میوه و سبزیجات

میوه‌ها و سبزیجات بخش ارزشمندی از تغذیه سالم هستند و ویتامین‌ها، مواد معدنی، فیبر و آنتی‌اکسیدان‌های مورد نیاز بدن را فراهم می‌کنند، اما ممکن است روی سطح آن‌ها میکروب یا آلودگی وجود داشته باشد.

همیشه آن‌ها را زیر آب جاری به‌خوبی بشویید، حتی اگر قصد دارید پوستشان را بگیرید. برای میوه‌ها و سبزیجات سفت مانند سیب‌زمینی، هویج یا خربزه می‌توانید از برس تمیز مخصوص استفاده کنید. از شستن میوه و سبزی با مواد شوینده یا مایع ظرف‌شویی خودداری کنید.

همچنین از مصرف جوانه‌های خام مانند جوانه یونجه، ماش یا شبدر خودداری کنید، زیرا محیط رشد آن‌ها مرطوب است و امکان تکثیر میکروب‌ها در آن‌ها بیشتر است.

۱۰. اگر شک دارید، غذا را دور بریزید.

اگر درباره سالم بودن یک غذا مطمئن نیستید، بهتر است آن را مصرف نکنید.

غذاهایی که مدت زیادی بیرون از یخچال مانده‌اند، تاریخ انقضای آن‌ها گذشته، بسته‌بندی آسیب‌دیده دارند یا بو، رنگ و ظاهر غیرطبیعی پیدا کرده‌اند، نباید مصرف شوند. در دوران درمان سرطان ریه، سلامت شما بسیار مهم‌تر از جلوگیری از هدر رفتن غذا است. رعایت این اصل ساده می‌تواند از بسیاری از مسمومیت‌های غذایی پیشگیری کند.

۱۱. جمع‌بندی

در دوران ابتلا به سرطان ریه، رعایت اصول ایمنی غذایی و داشتن تغذیه سالم نقش مهمی در حفظ سلامت، کاهش خطر عفونت و تحمل بهتر درمان دارد. دوری از غذاهای پرخطر مانند لبنیات غیرپاستوریزه، غذاهای دریایی خام، تخم‌مرغ نیم‌پز و محصولات آماده برش‌خورده، همراه با شستن دقیق میوه و سبزیجات، نگهداری صحیح غذا و مصرف غذاهای تازه و کاملاً پخته، می‌تواند خطر ابتلا به عفونت‌های غذایی را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد.

در کنار پیروی از توصیه‌های پزشک و متخصص تغذیه، رعایت این نکات ساده به بیماران کمک می‌کند با آرامش بیشتری درمان خود را ادامه دهند، وضعیت تغذیه‌ای مناسب‌تری داشته باشند و کیفیت زندگی خود را در طول درمان سرطان ریه بهبود بخشند.