۱. مقدمه

سرطان پروستات یکی از سرطان‌های شایع در مردان است و تغذیه می‌تواند یکی از بخش‌های مهم مراقبت از بدن در دوران بیماری و درمان باشد. غذا به‌تنهایی جایگزین درمان پزشکی سرطان نیست، اما انتخاب‌های غذایی مناسب می‌توانند به بدن کمک کنند تا مواد مغذی مورد نیاز خود را دریافت کند و سلامت عمومی بهتر حفظ شود. مصرف بیشتر میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات، پروتئین‌های کم‌چرب و چربی‌های سالم و در مقابل، کمتر کردن غذاهای بسیار فرآوری‌شده و پرچرب، از مهم‌ترین توصیه‌های غذایی مطرح‌شده برای افراد مبتلا به سرطان پروستات است.

۲. مصرف بیشتر میوه‌ها و سبزیجات

میوه‌ها و سبزیجات از سالم‌ترین مواد غذایی هستند و مواد مغذی مختلفی مانند ویتامین‌ها، مواد معدنی، فیبر و آنتی‌اکسیدان‌ها را در اختیار بدن قرار می‌دهند.

آنتی‌اکسیدان‌ها موادی هستند که به بدن کمک می‌کنند با رادیکال‌های آزاد مقابله کند. رادیکال‌های آزاد می‌توانند به سلول‌های بدن آسیب برسانند و در ایجاد التهاب و بعضی بیماری‌های مزمن نقش داشته باشند.

به همین دلیل، داشتن رژیمی که مقدار زیادی آنتی‌اکسیدان داشته باشد، ممکن است به کاهش التهاب و کاهش خطر ابتلا به سرطان کمک کند. بعضی ترکیبات گیاهی موجود در میوه‌ها و سبزیجات نیز ممکن است برای سلامت پروستات اهمیت بیشتری داشته باشند.

۲.۱. لیکوپن

لیکوپن یک ماده گیاهی با خاصیت آنتی‌اکسیدانی است که در مواد غذایی مانند گوجه‌فرنگی، هندوانه، گریپ‌فروت صورتی و پاپایا وجود دارد.

برخی تحقیقات نشان داده‌اند که لیکوپن ممکن است به ترمیم DNA آسیب‌دیده کمک کند و احتمال ابتلا به سرطان پروستات را کاهش دهد.

همچنین افرادی که در زمان درمان سرطان پروستات مکمل لیکوپن مصرف می‌کنند، ممکن است کاهش سطح آنتی‌ژن اختصاصی پروستات یا PSA را تجربه کنند. کاهش PSA در برخی شرایط می‌تواند نشانه این باشد که درمان مؤثر بوده و سرطان در حال کوچک شدن است.

۲.۲. گلوکوزینولات‌ها

گلوکوزینولات‌ها ترکیبات طبیعی موجود در بعضی سبزیجات هستند. این مواد بیشتر در سبزیجاتی مانند بروکلی، گل‌کلم، کلم‌پیچ، کلم بروکسل و انواع کلم یافت می‌شوند.

برخی تحقیقات نشان می‌دهند که داشتن رژیمی سرشار از این ترکیبات ممکن است احتمال بازگشت سرطان پروستات را کاهش دهد.

۲.۳. پلی‌فنول‌ها

پلی‌فنول‌ها نیز ترکیبات گیاهی مفیدی هستند که در مواد غذایی مانند انار و تمشک یافت می‌شوند.

مصرف مواد غذایی سرشار از پلی‌فنول ممکن است به جلوگیری از رشد سلول‌های سرطان پروستات کمک کند. بااین‌حال، هنوز تحقیقات بیشتری لازم است تا بتوان با اطمینان درباره این اثر صحبت کرد.

۲.۴. ترکیبات ارگانوسولفوری

ترکیبات ارگانوسولفوری در سبزیجاتی مانند سیر، پیاز و تره‌فرنگی وجود دارند.

این ترکیبات خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی دارند و ممکن است به کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات کمک کنند.

۳. تمرکز بر پروتئین و چربی‌های سالم

بدن در دوران درمان سرطان به پروتئین و مواد مغذی کافی نیاز دارد. به همین دلیل، بهتر است در انتخاب منابع پروتئین، بیشتر سراغ گزینه‌های کم‌چرب بروید و مصرف گوشت قرمز و لبنیات پرچرب را محدود کنید.

برخی منابع پروتئینی کم‌چرب ممکن است به کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات یا جلوگیری از پیشرفت آن کمک کنند.

۳.۱. ماهی

رژیم‌های غذایی حاوی مقدار بیشتری ماهی ممکن است به جلوگیری از پیشرفت سرطان پروستات کمک کنند.

ماهی همچنین یکی از منابع مهم چربی‌های مفید، به‌خصوص اسیدهای چرب امگا-۳، است.

۳.۲. محصولات سویا

محصولات تهیه‌شده از سویا مانند توفو، تمپه و ادامامه ممکن است خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش دهند.

این مواد غذایی می‌توانند بخشی از پروتئین مورد نیاز بدن را بدون افزایش مصرف گوشت قرمز تأمین کنند.

۳.۳. گوشت طیور

مصرف گوشت طیوری مانند سینه مرغ یا بوقلمون به نظر نمی‌رسد تأثیر مشخصی بر خطر ابتلا به سرطان پروستات داشته باشد.

بااین‌حال، مصرف مقدار زیادی گوشت مرغ یا سایر طیور همراه با پوست ممکن است خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش دهد. بنابراین، مصرف گوشت بدون پوست انتخاب مناسب‌تری است.

۳.۴. اسیدهای چرب ضروری و امگا-۳

اسیدهای چرب ضروری، چربی‌های سالمی هستند که بدن نمی‌تواند آن‌ها را به اندازه کافی تولید کند و باید از طریق غذا دریافت شوند.

امگا-۳ یکی از مهم‌ترین انواع این چربی‌های مفید است. تحقیقات نشان می‌دهند که مصرف رژیم غذایی سرشار از امگا-۳ ممکن است رشد سلول‌های توموری پروستات را آهسته‌تر کند.

منابع غذایی امگا-۳

مواد غذایی سرشار از امگا-۳ عبارت‌اند از:

• ماهی‌های چرب مانند سالمون، ماهی خال‌مخالی و ساردین
• دانه‌ها، مانند دانه کتان و دانه چیا
• مغزها، مانند بادام و گردو

۴. افزایش مصرف فیبر

فیبر نوعی کربوهیدرات گیاهی است که بدن آن را به‌طور کامل هضم نمی‌کند. فیبر به سلامت دستگاه گوارش کمک می‌کند و می‌تواند در کاهش سطح کلسترول نیز مؤثر باشد.

مصرف یک رژیم غذایی پرفیبر در دوران درمان سرطان پروستات ممکن است خطر مرگ مرتبط با سرطان را کاهش دهد.

مواد غذایی سرشار از فیبر

برای دریافت فیبر بیشتر می‌توانید مواد غذایی زیر را در رژیم روزانه خود قرار دهید:

• میوه‌ها و سبزیجات
• نان و پاستای تهیه‌شده از گندم کامل
• کینوا
• جو
• مغزها
• دانه‌ها

۵. نوشیدن چای سبز

چای سبز حاوی مقدار زیادی کاتچین است. کاتچین نوعی ماده آنتی‌اکسیدانی است که با کاهش خطر بعضی سرطان‌ها ارتباط دارد.

هنوز برای مشخص شدن تأثیر دقیق چای سبز بر سرطان پروستات به تحقیقات بیشتری نیاز است، اما شواهد اولیه نشان می‌دهند که مصرف چای سبز در دوران درمان ممکن است به کاهش سطح PSA کمک کند.

برخی شواهد نیز نشان می‌دهند که مکمل‌های چای سبز ممکن است نسبت به نوشیدن چای سبز فواید بیشتری داشته باشند. بااین‌حال، مصرف هرگونه مکمل در دوران درمان سرطان بهتر است با نظر پزشک انجام شود.

۶. پیروی از رژیم غذایی گیاهی

رژیم غذایی گیاهی شامل مقدار زیادی میوه، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات است.

داشتن چنین الگویی می‌تواند خطر ابتلا به بسیاری از بیماری‌های مزمن، از جمله برخی سرطان‌ها، را کاهش دهد.

نتایج یک مطالعه نشان داده است که شروع یک رژیم غذایی گیاهی پس از تشخیص سرطان پروستات ممکن است به آهسته‌تر شدن پیشرفت سرطان و بهتر شدن پیش‌آگهی بیماری کمک کند.

۶.۱. رژیم مدیترانه‌ای؛ گزینه‌ای منعطف‌تر

اگر نمی‌خواهید یک رژیم کاملاً گیاهی داشته باشید، رژیم مدیترانه‌ای می‌تواند گزینه‌ای ساده‌تر و انعطاف‌پذیرتر باشد.

این رژیم بیشتر بر غذاهای گیاهی تمرکز دارد، اما ماهی و مقدار مشخصی گوشت طیور نیز در آن وجود دارد.

افرادی که در دوران درمان سرطان پروستات از رژیم مدیترانه‌ای پیروی می‌کنند، احتمال کمتری دارد که در اثر این بیماری جان خود را از دست بدهند.

۷. پرهیز از غذاهای بسیار فرآوری‌شده

در کنار توجه به غذاهایی که باید بیشتر مصرف شوند، مهم است بدانیم چه غذاهایی را بهتر است کمتر بخوریم.

مصرف زیاد غذاهای بسیار فرآوری‌شده و مواد غذایی سرشار از چربی‌های اشباع ممکن است خطر ابتلا به سرطان پروستات و همچنین احتمال بازگشت آن را افزایش دهد.

تحقیقات نشان می‌دهند که مصرف برخی از مواد غذایی زیر ممکن است رشد سلول‌های سرطان پروستات را بیشتر کند:

• گوشت قرمز
• گوشت‌های فرآوری‌شده
• گوشت سوخته یا زغالی
• شیر پرچرب
• تنقلات فرآوری‌شده مانند کراکر و چیپس
• خوراکی‌های شیرین مانند شیرینی، آب‌نبات و نوشابه

۸. جمع‌بندی

تغذیه سالم می‌تواند یکی از بخش‌های مهم مراقبت از بدن در دوران ابتلا و درمان سرطان پروستات باشد. مصرف بیشتر میوه‌ها و سبزیجات، غذاهای حاوی فیبر، غلات کامل، حبوبات، ماهی، پروتئین‌های کم‌چرب و چربی‌های مفید مانند امگا-۳ می‌تواند به تأمین مواد مغذی مورد نیاز بدن کمک کند. رژیم‌های غذایی گیاهی و مدیترانه‌ای نیز ممکن است برای سلامت افراد مبتلا به سرطان پروستات مفید باشند. در مقابل، بهتر است مصرف گوشت قرمز و فرآوری‌شده، گوشت سوخته، لبنیات پرچرب و غذاهای بسیار فرآوری‌شده محدود شود. البته هیچ ماده غذایی به‌تنهایی نمی‌تواند سرطان را درمان کند و شواهد درباره اثر برخی مواد غذایی و مکمل‌ها هنوز کامل نیست. بنابراین، افراد مبتلا به سرطان پروستات بهتر است پیش از ایجاد تغییرات جدی در رژیم غذایی یا مصرف مکمل‌هایی مانند لیکوپن و مکمل‌های چای سبز، با پزشک یا متخصص تغذیه آشنا با مراقبت از بیماران مبتلا به سرطان مشورت کنند.